Thanh Niên: Sáng qua 23.11, Hội nghị người Việt Nam ở nước ngoài (NVNONN) lần thứ nhất kết thúc. Tại lễ bế mạc, Phó thủ tướng Phạm Gia Khiêm điểm lại một số kết quả nổi bật, nêu rõ ý nghĩa to lớn của hội nghị, coi đó là biểu hiện sinh động ý chí và nguyện vọng của gần 4 triệu NVNONN trên toàn thế giới, cùng đoàn kết phấn đấu vì mục tiêu xây dựng cộng đồng vững mạnh và hướng về quê hương đất nước.

Theo báo cáo tổng hợp ý kiến được Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Chủ nhiệm UB Nhà nước về NVNONN Nguyễn Thanh Sơn trình bày tại phiên tổng kết hội nghị, các đại biểu đã kiến nghị cần đẩy mạnh các hình thức tổ chức và tập hợp cộng đồng với phương châm “nơi nào có người Việt, nơi đó có tổ chức”. Nhà nước cần có chiến lược đồng bộ hỗ trợ các tổ chức hội đoàn, tăng cường liên kết các tổ chức, hội đoàn của người Việt Nam tại từng địa bàn và trên quy mô tất cả các nước có người Việt sinh sống.

Về vấn đề xây dựng cơ chế, chính sách, kiều bào kiến nghị cần rút ngắn thời gian thể chế hoá, cụ thể hoá và đề ra những biện pháp hữu hiệu để nhanh chóng thực hiện đầy đủ, nghiêm túc các đường lối, chủ trương và chính sách đúng đắn, rộng mở của Đảng và Nhà nước đối với đồng bào ta ở nước ngoài. Cần đặc biệt chú ý loại bỏ các thủ tục hành chính không cần thiết, thực hiện cơ chế “một cửa” trong việc giải quyết các thủ tục hành chính đối với kiều bào. Ngoài ra, cần tạo hành lang pháp lý thông thoáng và thuận lợi hơn cho các dự án đầu tư của kiều bào.

Các đại biểu kiến nghị Nhà nước cần xây dựng và hoàn thiện sớm các chính sách quy định về tạo thuận lợi và mở rộng diện NVNONN được mua và sở hữu nhà ở trong nước. Các vấn đề thủ tục liên quan đến thủ tục xuất nhập cảnh, đăng ký công dân, thủ tục về nhập, thôi và trở lại quốc tịch Việt Nam; đăng ký thường trú cho người hồi hương cũng cần được đơn giản hoá.

Đối với chuyên gia, trí thức kiều bào, các đại biểu kiến nghị cần có một tổ chức đầu mối với các hình thức linh hoạt (câu lạc bộ, website...) để tập hợp thông tin và hỗ trợ lực lượng này về nước đóng góp. Cần sớm thành lập nhóm chuyên gia trí thức đầu ngành ở từng lĩnh vực quan trọng nhằm tăng cường trao đổi thông tin giữa các nhà khoa học trong và ngoài nước, đóng vai trò hỗ trợ tư vấn chính sách về định hướng chiến lược, các dự án lớn của Nhà nước như điện hạt nhân, đường sắt cao tốc Bắc-Nam, công nghệ cao. Bên cạnh đó, cũng cần sớm xây dựng cơ sở dữ liệu về chuyên gia, trí thức kiều bào về từng lĩnh vực.

Một kiến nghị quan trọng khác cũng được đưa ra là tăng cường chủ động bảo hộ công dân và pháp nhân NVNONN. Theo các đại biểu, Nhà nước cần đẩy mạnh việc đàm phán, ký kết các hiệp định và thoả thuận song phương, đa phương và tác động ở cấp cao trong quan hệ với các nước có đông người Việt, nhằm hỗ trợ bà con có vị trí pháp lý ổn định để bảo đảm cuộc sống lâu dài ở nơi cư trú.